Lijkt alles in orde en blijft een zwangerschap toch uit? Of heb je herhaalde miskramen of een buitenbaarmoederlijke zwangerschap gehad? Verklevingen in de baarmoeder of eileiders kunnen de oorzaak zijn. Ze kunnen je baarmoederslijmvlies verstoren, de eileiders blokkeren of abnormale menstruaties veroorzaken. Heb je een medische ingreep, infectie of endometriose gehad en herken je deze klachten? Bespreek dan met je arts of verklevingen een rol kunnen spelen. In dit blog lees je niet alleen over de oorzaken, maar ook hoe je ze herkent en wat je eraan kunt doen.
Wat zijn verklevingen?
Verklevingen zijn littekenweefsel in de baarmoeder of eileiders, waardoor organen of weefsels aan elkaar plakken. Dit kan grote gevolgen hebben voor je vruchtbaarheid. Er zijn twee veelvoorkomende vormen van verklevingen die je kinderwens kunnen dwarsbomen:
- Baarmoederverklevingen (Asherman-syndroom): Dit gebeurt wanneer littekenweefsel ervoor zorgt dat delen van de baarmoederwand aan elkaar kleven. Hierdoor kan het baarmoederslijmvlies zich niet goed opbouwen, waardoor een innesteling lastig wordt.
- Eileiderverklevingen (verstopte eileiders): De eileiders zijn de smalle ‘buisjes’ die de eierstokken verbinden met de baarmoeder. Als ze verstopt raken door littekenweefsel, kan een eicel de baarmoeder niet meer bereiken. Dit maakt natuurlijke bevruchting onmogelijk en verhoogt het risico op een buitenbaarmoederlijke zwangerschap.
Hoe ontstaan verklevingen?
Verklevingen ontstaan altijd als gevolg van een verhoogde gevoeligheid voor ontstekingen in combinatie met andere factoren. Die verhoogde gevoeligheid voor ontstekingen kan deels genetisch bepaald zijn, maar een verkeerde balans in vetzuren in je voedingspatroon speelt ook een méga grote rol!
In de ‘wat kan je doen?’ sectie verderop ga ik verder in op de rol van voeding bij verklevingen. Laten we eerst kijken naar de factoren die verklevingen kunnen triggeren als je lichaam gevoelig is voor ontstekingen:
>> Medische ingrepen.
Medische ingrepen kunnen littekenweefsel veroorzaken, wat kan leiden tot verklevingen in de baarmoeder of eileiders. Zo kan een curettage na een miskraam, bevalling of abortus het baarmoederslijmvlies beschadigen, wat de structuur en functie ervan kan beïnvloeden.
Ook een keizersnede laat een litteken achter in de baarmoeder, wat de structuur en functie ervan kan beïnvloeden.
Daarnaast kunnen hysteroscopische ingrepen, zoals het verwijderen van poliepen of vleesbomen, soms leiden tot verklevingen, vooral als er sprake is van herhaalde ingrepen.
Operaties aan de baarmoeder of eileiders, bijvoorbeeld om een buitenbaarmoederlijke zwangerschap te behandelen, kunnen eveneens de natuurlijke doorgang van de eileiders beïnvloeden.
>> Infecties en ontstekingen.
Een andere belangrijke oorzaak van verklevingen zijn infecties. Pelvic Inflammatory Disease (PID) of bekkenontsteking is een ernstige ontsteking van de eileiders en baarmoeder, vaak veroorzaakt door onbehandelde SOA’s zoals chlamydia of gonorroe. Dit is een van de meest voorkomende oorzaken van verstopte eileiders, omdat de ontsteking littekenweefsel kan achterlaten.
Daarnaast kan endometritis, een ontsteking van het baarmoederslijmvlies die vaak optreedt na een bevalling of miskraam, schade veroorzaken.
Zelfs aandoeningen die op het eerste gezicht niets met de baarmoeder te maken hebben, zoals een buikvliesontsteking of een ernstige blindedarmontsteking, kunnen via de buikholte de eileiders beschadigen en verklevingen veroorzaken.
Endometriose is een veelvoorkomende, maar vaak onderkende boosdoener. Bij deze aandoening groeit baarmoederslijmvlies buiten de baarmoeder, bijvoorbeeld op de eileiders, eierstokken of zelfs de darmen. Dit kan leiden tot chronische ontstekingen en littekenvorming, waardoor verklevingen ontstaan en de eileiders verstopt kunnen raken. Endometriose kan niet alleen de kans op een natuurlijke zwangerschap verkleinen, maar ook pijnlijke menstruaties en andere klachten veroorzaken.
Ook langdurig gebruik van een spiraal kunnen problemen geven. Sommige vrouwen ontwikkelen verklevingen na jarenlang een spiraaltje te hebben gedragen, vooral als er een infectie ontstond naar aanleiding van de spiraal. Dit kan de structuur van de baarmoeder veranderen en de doorgankelijkheid van de eileiders beïnvloeden, wat het zwanger worden moeilijker kan maken.
Mogelijke symptomen van verklevingen:
- Weinig of geen menstruatie na een ingreep (een teken dat je baarmoederslijmvlies zich niet goed opbouwt).
- Pijnlijke menstruaties (wanneer het bloed moeilijk weg kan).
- Vruchtbaarheidsproblemen (problemen met innesteling).
- Herhaalde miskramen (door een baarmoederomgeving die niet optimaal is).
- Cyclische buikpijn zonder bloedverlies (bloed kan zich ophopen door de verklevingen).
Zijn er medische ingrepen bij je gebeurd in het verleden, of is er sprake (geweest) van infecties in je buikgebied of heb je endometriose? Herken je een of meerdere van bovenstaande symptomen en vermoed je dat verklevingen misschien een rol spelen in het uitblijven van een zwangerschap? Overleg dan met je arts over mogelijke onderzoeken en behandelingen.
Gevolgen van verklevingen en verstopte eileiders
Zoals je je al kan voorstellen kunnen verklevingen en verstopte eileiders een grote impact hebben op je vruchtbaarheid. Wanneer er verklevingen in de baarmoeder zitten, kan het baarmoederslijmvlies zich niet goed opbouwen, waardoor een bevrucht eitje moeite heeft om zich in te nestelen en het risico op herhaalde miskramen toeneemt.
Zijn de eileiders volledig verstopt, dan kan een eicel de baarmoeder niet bereiken, waardoor een natuurlijke zwangerschap onmogelijk wordt. In sommige gevallen is een eileider slechts gedeeltelijk geblokkeerd, waardoor een bevruchte eicel blijft steken en zich buiten de baarmoeder innestelt, vaak in de eileider zelf. Dit leidt tot een buitenbaarmoederlijke zwangerschap (EUG), een potentieel levensbedreigende situatie die onmiddellijke medische behandeling vereist.
Medische check-up en behandelingen
Denk je dat je verklevingen hebt? Bespreek het met je arts. Met een hysteroscopie (waarbij een klein cameraatje in de baarmoeder wordt gebracht) kunnen ze worden vastgesteld. In veel gevallen wordt bij vaststellen van verklevingen direct een Myosure-behandeling ingezet. Dit is een minimaal invasieve methode waarbij ze met een klein instrument via de vagina en baarmoederhals verklevingen nauwkeurig kunnen verwijderen, zonder snijden of littekens. Dit kan de kans op innesteling en een zwangerschap verbeteren.
Voor je eileiders wordt vaak een HSG (hysterosalpingografie) gebruikt. Hierbij wordt contrastvloeistof via de baarmoeder in de eileiders gespoten om te checken of ze open of verstopt zijn. Soms spoelt de vloeistof kleine verstoppingen weg, waardoor je kans op een zwangerschap tijdelijk iets kan stijgen. Maar let op: het is vooral een diagnostisch onderzoek, geen behandeling op zich.
Wat kan je zelf doen?
Ontstekingsremmende voeding en supplementen
De juiste voeding en kruiden. Zoals ik al eerder aanstipte ontstaan verklevingen altijd als gevolg van een verhoogde gevoeligheid voor ontstekingen. Dit kan deels genetisch bepaald zijn, maar ook een verkeerde balans in vetzuren speelt een grote rol! Een voedingspatroon met te veel ontstekingsbevorderende vetzuren, zoals bewerkte plantaardige oliën (sojaolie, zonnebloemolie, maïsolie) en transvetten uit gefrituurd voedsel en bewerkte snacks, kan bijdragen aan een verhoogde ontstekingsgevoeligheid. Die kan je dus beter laten staan!
Een ontstekingsremmend dieet dat rijk is aan antioxidanten en omega-3 vetzuren, en arm aan lege, snelle carbs (brood, koekjes en pasta!) is essentieel om nieuwe verklevingen te voorkomen en de gezondheid van je baarmoeder en eileiders te ondersteunen. Met de juiste voeding kan je dus ontzettend veel doen om verklevingen te voorkomen, vooral als je een operatie op de planning hebt of met een infectie kampt. Maar ook los van verklevingen is dit eetpatroon handig. Het heeft namelijk een gunstige invloed op je eicelkwaliteit!
In de Fertility App vind je ontstekingsremmende recepten en een wat wel/niet lijst!
Daarnaast kunnen bepaalde (kruiden)supplementen niet alleen ontstekingen remmen, maar ook helpen bij het afbreken en opruimen van oud littekenweefsel. Zie hiervoor de protocollen in de Fertility App.
Zorg voor een goede doorbloeding van je baarmoeder en eileiders
Een goede doorbloeding van de baarmoeder en eileiders helpt littekenweefsel soepeler te maken en voorkomt nieuwe verklevingen. Voedingsmiddelen zoals rode bieten verbeteren de bloedcirculatie, terwijl gemberthee zowel ontstekingsremmend werkt als de doorbloeding stimuleert. Ook acupunctuur en yoga (bekkenopeners! – zie de Fertility App) wandelen en stretchen, kunnen hier positief aan bijdragen.
Daarnaast kunnen baarmoedermassage (zie wederom de Fertility App voor deze fertiliteitsmassage die je zelf kan toepassen) en castoroliepakkingen helpen om verklevingen in de onderbuik zachter te maken. Castorolie heeft sterke ontstekingsremmende eigenschappen en kan diep in de weefsels doordringen, terwijl een fertiliteitsmassage de bloedcirculatie stimuleert en spanning in de onderbuik vermindert.
Ondersteun je hormonale balans
Tot slot is het belangrijk om je hormonale balans te ondersteunen, omdat hormonale verstoringen ontstekingen kunnen verergeren. Chronische stress verhoogt ontstekingsniveaus, dus stressreductie is essentieel. Daarnaast speelt de lever een belangrijke rol bij het afbreken van hormonen en het voorkomen van hormonale disbalans. Vezelrijke voeding, zoals groenten, peulvruchten en lijnzaad, helpt bij een goede hormoonhuishouding en ondersteunt de natuurlijke detoxprocessen van je lichaam. In de Fertility App vind je detox recepten.
Door deze voedings- en leefstijlaanpassingen te maken, kun je actief bijdragen aan het verminderen van verklevingen, het voorkomen van nieuwe littekenvorming en het bevorderen van herstel na operaties of infecties. Je lichaam heeft een groot herstellend vermogen – geef het de zorg en liefde die het nodig heeft! 💛
