CoQ10 (ubiquinol) en PQQ ondersteunen allebei de mitochondriën in je eicellen — de energiefabriekjes die mede bepalen of een eicel haar werk goed kan doen. CoQ10 is daarvan het best onderbouwd bij eicelkwaliteit; PQQ is een veelbelovende aanvulling die de cel aanzet om nieuwe mitochondriën te bouwen.
Als je een tijdje in de wereld van vruchtbaarheid rondloopt, kom je vroeg of laat een rijtje letters en cijfers tegen die klinken als de productcode van een wasmachine: CoQ10, ubiquinol, PQQ. Op fora wordt erover gepraat en vergeleken, op verpakkingen prijken ze in een lettertype dat suggereert dat je hier eindelijk de oplossing in handen hebt. Maar dit ook zo? Gaat dit nou écht iets met jouw eicelkwaliteit doen of is het gewoon een duur poeder in capsules?
Wel, onderzoeken zeggen van wel, en er zit serieuze biologie achter. Maar om uit te leggen waarom CoQ10 en PQQ ertoe doen, moeten we het eerst even over energie hebben. Niet de spirituele soort, maar de biochemische.
Waarom zijn mitochondriën belangrijk voor je eicelkwaliteit?
Een rijpe eicel is de cel met de meeste mitochondriën van je hele lichaam — honderdduizenden per stuk. Die enorme energievoorraad heeft ze nodig om tijdens haar rijping haar chromosomen foutloos te sorteren. Goed werkende mitochondriën zijn daarmee een directe voorwaarde voor een goede eicelkwaliteit.
Diep in vrijwel elke cel van je lichaam zitten kleine energiefabriekjes: de mitochondriën. Zij verbranden je brandstof tot ATP, het muntje waarmee een cel alles betaalt wat ze doet. De meeste cellen redden zich met een bescheiden aantal van die fabriekjes. Een eicel niet. Waar een gewone lichaamscel het met een paar honderd tot duizend doet, draait een eicel op de kracht van een complete energiecentrale van honderdduizenden tot zo’n half miljoen mitochondriën!
Dat is geen overdaad, maar bittere noodzaak. Ongeveer drie maanden voor je eisprong (of voor een punctie) begint een eicel al aan haar rijping, en daarbij hoort de meiose: de celdeling waarbij ze haar chromosomen netjes moet sorteren en de helft moet weggeven. Dat sorteerwerk gebeurt niet één, maar twee keer, en het kost handenvol energie om al dat erfelijk materiaal foutloos uit elkaar te trekken.
Komt er straks een zaadcel binnen, dan levert de eicel in haar eentje vrijwel alle energie en alle mitochondriën voor het pril embryo; de zaadcel komt met zijn pakketje DNA aanzetten en that’s it. In de eerste dagen na de bevruchting is jouw eicel dus de enige met een werkende stroomvoorziening. Geen wonder dat ze er zoveel inbouwt.
De mannelijke kant draait op dezelfde logica. Ook bij de aanmaak van sperma vindt meiose plaats: in ongeveer vijfenzeventig dagen wordt uit één kiemcel een viertal zaadcellen gevormd. En daarna begint het pas, want een zaadcel moet ook nog zwemmen. Dat staartje is een spiertje dat draait op de mitochondriën in het middenstuk. Te weinig energie daar, en je krijgt trager, slomer zaad dat de finish niet haalt.
Wat gaat er mis als je mitochondriën verzwakken?
Als mitochondriën verzwakken — door leeftijd of stress — is er minder energie tijdens de meiose, en gaat het verdelen van de chromosomen vaker mis. Dat leidt tot aneuploïdie (te veel of te weinig chromosomen) en tot oxidatieve stress, en verhoogt de kans op een innestelingsprobleem of een vroege miskraam. Dit speelt sterker vanaf ongeveer je vijfendertigste.
Net als de rest van ons worden mitochondriën ouder. Ze worden trager, ze maken meer rommel, en de hoeveelheid energie die ze leveren neemt geleidelijk af, een proces dat rond je vijfendertigste merkbaar versnelt. En precies op het moment dat een eicel die energie het hardst nodig heeft, namelijk bij dat nauwkeurige sorteren van chromosomen, is een hapering het minst handig.
Te weinig energie tijdens de meiose betekent dat het verdelen van die chromosomen vaker misgaat. Het resultaat heet aneuploïdie: een eicel of zaadcel met te veel of te weinig chromosomen. Vervelend genoeg zie je dat aan de buitenkant niet: een embryo dat in het lab een nette A-kwaliteit krijgt, kan alsnog gefragmenteerd DNA of een scheef chromosomenaantal bevatten.
Daar komt nog iets bij. Mitochondriën die niet lekker draaien, lekken meer vrije radicalen. Dat zijn agressieve afvalstofjes die schade aanrichten aan DNA, eiwitten en vetten in de cel. Dat heet oxidatieve stress, en in een eicel is dat ongeveer het laatste wat je erbij kunt gebruiken.
De rode draad is simpel: betere mitochondriën, betere energievoorziening, een grotere kans dat al dat fijne sorteerwerk goed verloopt. En daar komen CoQ10 en PQQ in beeld.
Wat doet CoQ10 (ubiquinol) voor je eicelkwaliteit?
CoQ10 is een onmisbare cofactor in de energieproductie van je mitochondriën; ubiquinol is de actieve, beter opneembare vorm van coQ10 die de mitochondriën ook beschermt. Het is van de twee stoffen het best onderbouwd bij eicelkwaliteit, met de duidelijkste signalen bij vrouwen boven de vijfendertig en bij een lage eierstokreserve. Je eigen aanmaak daalt met de leeftijd.
CoQ10 kan je zien als de bougie van de motor: zonder dat vonkje komt de verbranding in je mitochondriën niet op gang. Ubiquinol is de actieve, beter opneembare vorm van coQ10, en die beschermt de mitochondriën bovendien tegen schade door vrije radicalen. Het stomme is dat je eigen productie van CoQ10 zakt naarmate je ouder wordt, ongeveer in hetzelfde tempo als je vruchtbaarheid. Rond je veertigste heb je er in je weefsels minder dan de helft van over, vergeleken met je twintigste.
Reviews en meerdere studies laten zien dat aanvulling met CoQ10 de mitochondriële energie kan ondersteunen en de oxidatieve stress kan temperen. In dieronderzoek bij verouderde muizen kon CoQ10 zelfs een deel van de leeftijdsgebonden achteruitgang in eicelkwaliteit en aantallen terugdraaien. Belangrijk om er meteen bij te zeggen: CoQ10 tovert geen nieuwe eicellen tevoorschijn en is geen garantie op een zwangerschap. Het ondersteunt de cellen die je hebt om zo goed mogelijk hun werk te doen.
Meer over CoQ10, het verschil tussen ubiquinon en ubiquinol en waar je moet op letten lees je in dit blog.
Wat doet PQQ voor je vruchtbaarheid?
PQQ zet de cel aan om hele nieuwe mitochondriën te bouwen. Dit is een proces dat mitochondriale biogenese heet en via het eiwit PGC-1α verloopt. Daarnaast laat het bestaande mitochondriën beter werken en vangt het vrije radicalen weg. Het onderzoek bij menselijke vruchtbaarheid is nog beperkt en leunt vooral op dier- en celstudies.
Waar CoQ10 de bestaande fabriekjes beter laat draaien, doet PQQ — voluit pyrroloquinoline quinone — iets anders en eigenlijk best slim. PQQ is een stofje dat je uit je voeding haalt en dat je lichaam niet zelf kan maken. Het zet de cel aan om nieuwe mitochondriën te bouwen via het eiwit PGC-1α. Zie het als het verschil tussen je oude apparaten beter onderhouden, óf ze vervangen door spiksplinternieuwe.
Hier hoort een eerlijke kanttekening bij: het meeste PQQ-onderzoek is gedaan in cellen en in dieren. Bij verouderde, zwaarlijvige muizen verbeterde PQQ de stabiliteit van de spoelfiguur — het cellulaire apparaatje dat de chromosomen verdeelt — en bij muizen met door insulineresistentie ontregelde eicellen herstelde PQQ een deel van de mitochondriale schade, waarna de meiose weer soepeler liep.
Veelbelovend, maar een muizeneicel is geen mensenkind. Gericht onderzoek naar PQQ bij menselijke vruchtbaarheid is nog dun, en op dat punt staat CoQ10 steviger wat research betreft. PQQ is de logische, goed beredeneerde aanvulling, dat daarom steeds vaker ingezet wordt.
PQQ versus CoQ10: wat doet wat?
In het kort vullen de twee stoffen elkaar aan: PQQ bouwt en herstelt de energiefabriekjes, CoQ10 levert de cofactor om er energie mee te maken. Het onderstaande overzicht zet de verschillen naast elkaar:
| PQQ | CoQ10 (ubiquinol) |
| Bouwt nieuwe mitochondriën (biogenese) en herstelt bestaande energiefabriekjes. | Levert de cofactor voor de energieproductie zelf, de bougie die de verbranding aanjaagt. |
| Vangt vrije radicalen weg, beschermt tegen schade. | Ubiquinol vangt vrije radicalen weg, beschermt tegen schade. |
| Veelbelovend; vooral dier- en celstudies | Het best onderbouwd; ook klinische studies. |
| Je lichaam maakt het niet zelf, je haalt het alleen uit voeding. | Ja, maar de aanmaak daalt met de leeftijd. |
| Peterselie, bleekselderij, kiwi, spinazie, matcha, natto. | Eigeel, vette vis, orgaanvlees, noten, zaden. |
Waarom zet je PQQ en CoQ10 samen in?
Je zet PQQ en CoQ10 samen in omdat PQQ de mitochondriën herstelt en nieuwe bijbouwt, terwijl CoQ10 de cofactor levert om er daadwerkelijk energie mee op te wekken. De een bouwt de centrale, de ander levert de bougies.
Inmiddels hebben ook vooruitstrevende fertiliteitsklinieken deze combinatie op de vitaminelijst staan, vooral bij een lage eierstokreserve of een tegenvallende respons op stimulatie. Het idee erachter is dat eicellen die verouderd of beschadigd zijn met die dubbele oppepper alsnog genoeg energie kunnen opwekken om te groeien en te delen.
Welke voeding bevat PQQ en CoQ10?
PQQ zit vooral in peterselie, bleekselderij, kiwi, spinazie, matcha en natto. CoQ10 en ubiquinol haal je vooral uit eigeel, vette vis, orgaanvlees, en in kleinere hoeveelheden uit noten, zaden en donkergroene bladgroenten. Voeding is altijd het fundament; een supplement is de aanvulling, niet de basis.
Realistisch blijft het wel: een gemiddeld mens haalt zo’n 0,1 tot 1,0 mg PQQ per dag uit de voeding, en zelfs als je je echt uitslooft met spinazie, natto en een paar kiwi’s kom je in de buurt van een schamele 50 microgram. Een capsule zit daar een veelvoud boven.
Maar, geen enkel supplement maakt een verder rommelig eetpatroon goed; zet daarom deze heerlijke PQQ smoothie (zie recepten van het App Membership) wat vaker op het menu!
Welk supplement neem je, en hoeveel?
Je hebt twee opties: PQQ en ubiquinol los kopen en zelf de verhoudingen uitzoeken, of een kant-en-klare combinatie van beide nemen. Kies bij PQQ voor de natuurlijke vorm, bioPQQ (ook wel MGCPQQ genoemd), gemaakt uit bacterieculturen. Vrijwel al het onderzoek is met die vorm gedaan en hij is beter opneembaar dan de goedkopere synthetische variant. Volg voor de dosering altijd de aanwijzing op de verpakking, want die verschilt per merk.
De makkelijkste route is een kant-en-klare combinatie waarin PQQ en ubiquinol (CoQ10) al samen zitten, idealiter met fulvinezuur uit shilajit erbij, omdat dat precies de drie stoffen zijn die elkaars werk versterken. (Ik werk met UbiPQQ.)
Waarom ik een combi van ubiquinol, PQQ en shilajit verkies
Uit onderzoek blijkt dat ubiquinol nóg beter werkt wanneer je het combineert met fulvinezuur uit shilajit. Shilajit is een natuurlijke stof die vooral in de Himalaya voorkomt, over eeuwen gevormd doordat micro-organismen bepaalde planten langzaam afbreken. Het fulvinezuur dat eruit wordt gewonnen werkt synergetisch met ubiquinol: het stimuleert de mitochondriale energieoverdracht en maakt de energieproductie in je cellen efficiënter.
In dieronderzoek gaf de combinatie een flink hogere energieaanmaak dan ubiquinol in z’n eentje. Omdat fulvinezuur een klein molecuul is, glipt het makkelijk de cel binnen en verbetert het de opname van voedingsstoffen. De gedachte erachter is dat ook PQQ en ubiquinol zo gemakkelijker tot in de (ei)cellen doordringen.
Eerlijk is eerlijk: dat laatste is een logische redenering en geen hard bewijs; dit onderzoek is grotendeels pre-klinisch en niet specifiek in de context van vruchtbaarheid gedaan.
Wat is wel en niet bewezen?
Mitochondriën zijn cruciaal voor eicel- en zaadkwaliteit, en zowel CoQ10 als PQQ kunnen ze ondersteunen. CoQ10/ubiquinol is daarvan het best onderbouwd; het onderzoek naar PQQ bij menselijke vruchtbaarheid staat nog in de kinderschoenen. Het zijn ondersteuners binnen een groter plaatje, geen losse wondermiddelen, en geen vervanging voor medisch advies.
Twijfel je, gebruik je medicatie, of zit je in een behandeltraject? Bespreek het dan even met je arts of behandelaar voordat je begint.
Supplementen zijn maar één hefboom
Een capsule is een fijne steun in de rug, maar je mitochondriën varen minstens zo goed op hoe je leeft. Je bioritme speelt daarin een grotere rol dan de meeste mensen denken: het ritme van licht en donker, eten en vasten, inspanning en rust stuurt mee hoe goed die energiefabriekjes hun werk doen. Hoe je dat ritme in jouw voordeel laat werken, leg ik uit in dit verdiepende artikel.
En dan is er nog iets wat verrassend zwaar weegt voor je mitochondriën: de vetten op je bord. Niet alle vet is gelijk. Sommige vetten zijn juist bouwstof en brandstof voor gezonde celmembranen en energieproductie, terwijl andere de boel eerder tegenwerken. Welke vetten je vruchtbaarheid en je mitochondriën dienen en welke je beter kunt laten staan, vind je als do’s-en-don’ts-bestand bij de recepten in de membership-app.
Veelgestelde vragen
Helpt CoQ10 bij eicelkwaliteit? CoQ10 kan de eicelkwaliteit ondersteunen door de energieproductie in de mitochondriën te verbeteren en oxidatieve stress te verminderen. Het bewijs is het sterkst bij vrouwen boven de vijfendertig en bij een lage eierstokreserve. Het maakt geen nieuwe eicellen aan en is geen garantie op zwangerschap.
Wat is het verschil tussen CoQ10 en ubiquinol? Ubiquinol is de actieve, al omgezette vorm van CoQ10. Je lichaam hoeft die niet meer om te zetten, waardoor ubiquinol beter opneembaar is — vooral naarmate je ouder wordt. Daarnaast helpt ubiquinol de mitochondriën te beschermen tegen schade door vrije radicalen.
Werkt PQQ echt voor vruchtbaarheid? PQQ ondersteunt de mitochondriën en zet de cel aan om nieuwe mitochondriën aan te maken, wat logischerwijs gunstig is voor eicelkwaliteit. Het directe onderzoek bij mensen is echter nog beperkt; de meeste aanwijzingen komen uit dier- en celstudies. PQQ is daarmee een veelbelovende aanvulling, geen bewezen behandeling.
Hoeveel UbiPQQ neem je per dag? De gebruikelijke dosering is één à twee capsules per dag. UbiPQQ combineert PQQ, ubiquinol (CoQ10) en fulvinezuur uit shilajit in één capsule, zodat je de drie stoffen niet los hoeft te combineren.
Hoelang van tevoren moet je beginnen? Omdat een eicel ongeveer drie maanden rijping doorloopt voordat ze aan de beurt is, begin je idealiter ruim van tevoren — denk aan zo’n drie maanden voor een eisprong of punctie. De precieze timing voor jouw traject werk ik uit in de basiscursus.
Kun je PQQ en CoQ10 ook uit voeding halen? Ja. PQQ zit in peterselie, bleekselderij, kiwi, spinazie, matcha en natto; CoQ10 in eigeel, vette vis, orgaanvlees, noten en zaden. Via voeding alleen haal je doorgaans niet de hoeveelheden van een supplement, maar het blijft het fundament. Als voorbeeld: een gemiddeld mens haalt zo’n 0,1 tot 1,0 mg PQQ per dag uit de voeding. 1 capsule UbiPQQ bevat 10 tot 100x zoveel.
BRONNEN
• Mitochondriën per eicel (de rijpe eicel als cel met de meeste mitochondriën, ~100.000–600.000): Embryo Project Encyclopedia · PMC7908991
• PQQ stimuleert mitochondriële biogenese via PGC-1α: Chowanadisai et al., J Biol Chem, 2010 – PubMed
• PQQ en de spoelfiguur bij verouderde, zwaarlijvige muizen-eicellen: Fertility & Sterility
• PQQ en meiotische progressie bij diabetische muizen-eicellen: Fertility & Sterility
• PQQ bij drachtige/zogende ratten en reproductieve prestaties: British Journal of Nutrition
• CoQ10 en eicelkwaliteit / vruchtbaarheid (review): Frontiers in Cell and Developmental Biology, 2025
• CoQ10 bij oudere vrouwen en ART (klinisch): Brown et al., Hum Fertil, 2023 – PubMed
• CoQ10 bij lage ovariële reserve (meta-analyse): Annals of Medicine, 2024
• CoQ10 herstelt mitochondriële functie en vruchtbaarheid bij veroudering (muis): PMC4568976
• Shilajit / fulvinezuur en CoQ10-efficiëntie: Life Extension Magazine, 2016
THE SMALL PRINT 🙂 Dit artikel is bedoeld als educatieve informatie en vervangt geen persoonlijk medisch advies.
