Zwanger worden ‘op latere leeftijd’: mission impossible?

‘Je eicellen zijn al oud.’ Hoe vaak heb je die zin al gehoord als je op latere leeftijd nog zwanger wilt worden? Het idee dat eicellen als vergeten krentenbollen in de kast liggen te verouderen, is hardnekkig. Maar… klópt het wel? Het korte antwoord: ja én nee. Eicellen verouderen niet zoals een pak vergeten melk in de koelkast. Maar zodra ze rijpen en zich klaarmaken voor een eisprong, begint de uitdaging en speelt je leeftijd wél een rol. Betekent dat meteen einde verhaal? Absoluut niet! In dit blog laat ik je zien hoe je eicellen een flinke boost kunt geven. Want er is meer mogelijk dan je denkt!

Tip: In mijn infoboek ‘Fit for Fertility’ wijd ik een heel hoofdstuk aan dit onderwerp. En in de Fertility App vind je de uitgebreide protocollen.

Eicellen in winterslaap

De eicellen waarmee je geboren bent, starten al met een eerste deling terwijl je nog in de buik van je moeder zit en gaan daarna jarenlang in een soort winterslaap. Er gebeurt in die tijd weinig met de kwaliteit. Dat is het goede nieuws. Maar hoe werkt dat precies?

Alle eicellen die je ooit zult hebben, beginnen al in de foetale fase met meiose I – het proces waarbij chromosomen verdeeld worden. Maar halverwege pauzeren ze abrupt. (Om precies te zijn: in de dictotene fase van profase I – just so you know 😉). Met andere woorden: je eicellen gingen al in slaapstand toen jij nog in de buik van je moeder zat. Ze zitten als het ware in een biologische koelkast, wachtend op het moment dat ze geselecteerd worden om te rijpen. Pas 100 dagen vóór je eisprong worden ze wakker en vlak voor de eisprong start de tweede helft van meiose I.

Veel mensen denken dat eicellen maar 14 dagen nodig hebben om te rijpen, van menstruatie tot eisprong. Maar dat is dus een misverstand. Het volledige rijpingsproces duurt ongeveer 100 dagen!

En hier komt de belangrijkste nuance: juist in deze 100 dagen kunnen eicellen het meeste schade oplopen – of juist een flinke boost krijgen.

100 dagen om je eicelkwaliteit te verbeteren

Wanneer een eicel geactiveerd wordt, moet ze in een korte tijd talloze complexe processen doorlopen. Dit bepaalt of ze sterk en gezond blijft, of dat er foutjes insluipen.

Wat gebeurt er in deze periode?

• Mitochondriën (de energiecentrales van de cel) worden geactiveerd.
  Dit proces bepaalt hoe goed de eicel zichzelf kan herstellen en of ze genoeg energie heeft voor een correcte celdeling. Om de energiefabriekjes te beschermen en de energieprocessen optimaal te ondersteunen heb je bepaalde stoffen nodig – maar, hoe ouder je wordt hoe minder goed je lichaam die stoffen kan maken.
• DNA-methylatie wordt ingesteld. Dit proces bepaalt mede hoe goed de placenta zich later kan ontwikkelen. Nogal belangrijk voor een doorgaande zwangerschap. Hiervoor zijn actieve B-vitamines onmisbaar.
• DNA-reparatieprocessen draaien op volle toeren.
  Eicellen die in slechte omstandigheden rijpen (door stress, slechte voeding of toxines) hebben een verhoogde kans op DNA-fragmentatie en aneuploïdie (een verkeerde verdeling van de chromosomen). Hiervoor heb je voldoende antioxidanten nodig en hopelijk werden – via je voeding de juiste vetzuren (omega-3 als DHA) aangeleverd en in je eicellen ingebouwd.
  
  

Leeftijd en eicelkwaliteit: het goede nieuws

Maar hier komt het goede nieuws: juist omdat de eicel in deze 100 dagen zo actief is, heb je in deze fase ook de meeste invloed op haar kwaliteit. Het is een beetje zoals een zaadje dat lang in de grond heeft gelegen—zolang het in rust is, kun je er niet veel aan veranderen. Maar zodra het begint te ontkiemen, kun je met de juiste voeding, zonlicht en verzorging zorgen dat het uitgroeit tot een sterke, gezonde plant.

En dat betekent dat je in deze 100 dagen écht het verschil kunt maken. Ongeacht je leeftijd. Hoe? Door de juiste bouwstoffen aan te leveren, schadelijke invloeden te verminderen en je lichaam optimaal te ondersteunen.

Goed om te weten: sommige foutjes in het DNA van je eicellen ontstaan al in de foetale fase of pas later. Dit betekent dat bepaalde beschadigingen mogelijk al tientallen jaren aanwezig zijn. Gelukkig kan je lichaam kleine defecten nog herstellen – mits het de juiste bouwstoffen heeft. Grote mutaties? Die blijven helaas onherstelbaar.

 Laten we kijken hoe je je eicellen topkwaliteit kunt maken in deze cruciale periode.

Hoe maak je topkwaliteit eicellen?

Zie het als een restaurantkeuken: gebruik je topingrediënten en werk je in een schone, goed georganiseerde keuken? Dan serveer je een sterrengerecht. Maar als je slechte ingrediënten gebruikt of de boel laat verslonzen… Tja.

Dus, wat zijn die topingrediënten?

Opladen! Wat je moet weten: als je lichaam energie tekortkomt (bijvoorbeeld door vermoeidheid, stress of een burn-out), heeft het wel iets belangrijkers te doen dan topkwaliteit eicellen maken. Overleven krijgt dan voorrang! Dat betekent dat alle goede voeding en supplementen die je neemt, eerst gebruikt worden om je basisfuncties op peil te krijgen – denk aan je immuunsysteem, je hormoonbalans en je algemene energielevel. Pas als jouw tank weer gevuld is, krijgt je vruchtbaarheid groen licht en kan je lichaam investeren in sterke, gezonde eicellen. Dus eerst opladen, dan optimaliseren! Wat opladen betreft: Eet gezonder, ga de natuur in, ontspan. (Zie de Fertility App voor recepten en ontspanningsoefeningen.)

E.N.E.R.G.I.E! Eerst en vooral, alles wat de energieproductie in je cellen ondersteunt. Want die eicelrijping en dat kopieerproces (meiose) vraagt belachelijk veel celenergie. En die energie komt uit de mitochondriën – de power leveranciers van je eicellen. Hoe beter je ze voedt, hoe beter ze hun werk doen. Naarmate je ouder bent wordt het moeilijker om bepaalde stoffen uit je voeding te halen. In de Fertility App vind je uitgebreide protocollen hoe je je mitochondriën en dus je eicelkwaliteit optimaal kan ondersteunen.

Beschermende stoffen. Zoals antioxidanten en omega-3. In voeding vind je die vooral in groenten (400 gram per dag!) en vette zeevis (haring!). Zie de Fertility App voor recepten en protocollen.

Methylerende stoffen. Actieve B-vitamines spelen hier een superbelangrijk rol! Zie basisprotocol in de Fertility App.